Σταθερά βήματα προς την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας καταγράφει ο Δήμος Λεμεσού, ο οποίος μετέχει στην ευρωπαϊκή αποστολή για 100 κλιματικά ουδέτερες και «έξυπνες» πόλεις έως το 2030. Μάλιστα, το προηγούμενο διάστημα φιλοξένησε το διεθνές συνέδριο «Climate Neutral Blue Cities by 2030».
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία στοχεύει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στη μετατροπή της Ευρώπης σε κλιματικά ουδέτερη έως το 2050. Η Λεμεσός, όπως και οι υπόλοιπες πόλεις της αποστολής, εργάζεται πιλοτικά προς αυτή την κατεύθυνση με ορίζοντα το 2030, προκειμένου να μεταφέρει τόσο τις προκλήσεις και τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσει όσο και την τεχνογνωσία που θα αποκτήσει στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πόλεις.
Με οργανωμένη δομή, διεθνείς συνεργασίες και έμφαση στη χρηματοδότηση και τη συμμετοχή των πολιτών, η Λεμεσός επιχειρεί να επιταχύνει την πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα, θέτοντας ως βασικό στόχο τη μετατροπή του στρατηγικού οράματος σε ώριμα, χρηματοδοτούμενα έργα.
Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το Γραφείο Μετάβασης που έχει συσταθεί στον Δήμο, το οποίο παρακολουθεί και εφαρμόζει το Κλιματικό Συμβόλαιο της Λεμεσού, διασφαλίζοντας τη συνεργασία μεταξύ δημοτικών υπηρεσιών, επιστημονικών συντονιστών και εξωτερικών συμβούλων. Παράλληλα, βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τη δημοτική ηγεσία, ώστε οι πολιτικές δεσμεύσεις να μεταφράζονται σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Ο Δήμος ενισχύει τη συμμετοχή του σε ευρωπαϊκά έργα, αναλαμβάνοντας τη διαχείριση, την παρακολούθηση της προόδου και την αξιολόγηση νέων προτάσεων με βάση τη συμβατότητά τους με τους στόχους της κλιματικής ουδετερότητας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και σε πιλοτικές εφαρμογές που μπορούν να λειτουργήσουν ως πρότυπα.
Ένα από τα προγράμματα στα οποία μετέχει είναι το metaCCAZE, με προϋπολογισμό 1,99 εκατ. ευρώ και διάρκεια τεσσάρων ετών. Το πρόγραμμα αφήνει σημαντική κληρονομιά στη Λεμεσό, όπως 100 ηλεκτρικά ποδήλατα, εννέα μικρά λεωφορεία της υπηρεσίας WeeDrive, καθώς και τον πολυτροπικό σταθμό που προγραμματίζεται να δημιουργηθεί στους εξωτερικούς χώρους του Τσιρείου Σταδίου (αναμένεται η έκδοση πολεοδομικής άδειας). Παράλληλα, προβλέπεται ο σχεδιασμός mobility hub στο ΕΦΚΑΦ, για το οποίο έχει πρόσφατα προκηρυχθεί η εκπόνηση master plan.
Το πρόγραμμα DECARBONLIM στοχεύει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στο λιμάνι Λεμεσού μέσω της εγκατάστασης υποδομών χερσαίας παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στα πλοία, ώστε να μην λειτουργούν οι μηχανές τους κατά την παραμονή τους σε αυτό. Με προϋπολογισμό 1,169 εκατ. ευρώ, αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Οκτώβριο του 2026, ενώ σε επόμενο στάδιο θα επιδιωχθεί η εξασφάλιση χρηματοδότησης για την υλοποίηση του έργου.
Το πρόγραμμα EcoZani στοχεύει στο «πρασίνισμα» των καρναβαλιών της Λεμεσού, μέσα από την υιοθέτηση καλών πρακτικών που εφαρμόστηκαν σε άλλες χώρες και στην Κοζάνη της Ελλάδας. Αυτή την περίοδο καθορίζονται οι δράσεις που θα υλοποιηθούν, με προϋπολογισμό 120.000 ευρώ.
Σημαντική πρόοδος καταγράφεται στη δημιουργία θεσμών και δικτύων συνεργασίας. Ο Δήμος συντονίζει επιτροπές, συμμετέχει σε εθνικά και διεθνή δίκτυα και αναπτύσσει το «Κοινό της Λεμεσού» μέσω διαβουλεύσεων και εργαστηρίων με πολίτες, ενισχύοντας τη συμμετοχικότητα και τη διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων. Έργα όπως οι πράσινες διαδρομές και η Ακταία Οδός πέρασαν από διαδικασία διαβούλευσης μέσω του «Κοινού της Λεμεσού».
Η Λεμεσός ενισχύει επίσης τη διεθνή της παρουσία μέσω συμμετοχής σε συνέδρια και συνεργασιών με οργανισμούς, ΜΚΟ και τεχνικούς φορείς, με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την προσέλκυση επενδύσεων.
Η ενημέρωση των πολιτών αποτελεί βασικό πυλώνα, με δράσεις επικοινωνίας, εκδηλώσεις και ισχυρή ψηφιακή παρουσία, ενώ η διοργάνωση συνεδρίων και η συμμετοχή σε μεγάλες διοργανώσεις ενισχύουν τη δημόσια εικόνα της αποστολής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη και ωρίμανση έργων μέσω Project Concept Notes (PCNs), με στόχο τη διασφάλιση σταθερής χρηματοδότησης, ενώ παράλληλα εξετάζεται η δημιουργία Πράσινου Ταμείου για την κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων.
Ο Δήμος έχει συνάψει συνεργασίες με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα για την ανάπτυξη μοντέλων βιώσιμης κινητικότητας, αστικής ανάπλασης και χωρικού σχεδιασμού, τα οποία λειτουργούν ως επιστημονικοί σύμβουλοι για τη στρατηγική κατεύθυνση της αποστολής. Συγκεκριμένα, έχει συναφθεί συμφωνία με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, σε συνεργασία με το Frederick, για την ανάπτυξη μοντέλου που αφορά τη βιώσιμη κινητικότητα, την αστική ανάπλαση και τη χωρική ανάπτυξη, σε συνεργασία με τους δήμους Αμαθούντας και Πολεμιδιών. Επιπλέον, υπάρχει συμφωνία με το Ινστιτούτο Κύπρου, το οποίο λειτουργεί ως επιστημονικός σύμβουλος της Τοπικής Αρχής.
Τέλος, η στελέχωση του Γραφείου Μετάβασης προχωρά με νέες προσλήψεις και προκηρύξεις θέσεων, ενισχύοντας την επιχειρησιακή ικανότητα του Δήμου έως το 2030.
