Της Θέας Πιερίδου
Υπεύθυνης Τύπου του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απονέμει το βραβείο για την ελευθερία της σκέψης για το έτος 2024 στους María Corina Machado και Edmundo González Urrutia από τη Βενεζουέλα. Η María Corina Machado επελέγη ως υποψήφια της αντιπολίτευσης για τις προεδρικές εκλογές της Βενεζουέλας εξ ονόματος της «Δημοκρατικής Πλατφόρμας Ενότητας» το 2023, αλλά αργότερα αποκλείστηκε από το ελεγχόμενο από το καθεστώς Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο. Ο Edmundo González Urrutia, διπλωμάτης και πολιτικός που την διαδέχθηκε ως υποψήφιος της «Δημοκρατικής Πλατφόρμας Ενότητας», κατήγγειλε την αποτυχία της κυβέρνησης της Βενεζουέλας να δημοσιεύσει τα επίσημα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών και αμφισβήτησε τη δήλωση περί νίκης του Nicolás Maduro. Ο κ. González Urrutia εγκατέλειψε τη χώρα τον Σεπτέμβριο μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης.
Σε ψήφισμα που εγκρίθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2024, το ΕΚ τόνισε ότι οι διεθνείς αποστολές παρατήρησης εκλογών κατέστησαν σαφές πως οι προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα δεν πληρούν με τα διεθνή πρότυπα περί ακεραιότητας. Στο πλαίσιο αυτό, αναγνώρισε τον Edmundo González Urrutia ως τον νόμιμο και δημοκρατικά εκλεγμένο πρόεδρο της χώρας και τη María Corina Machado ως ηγέτη των δημοκρατικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση της Βενεζουέλας, 2.400 άνθρωποι συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων μετά τις εκλογές, ενώ μη κυβερνητικές οργανώσεις ανέφεραν τον θάνατο 24 ανθρώπων. Η María Corina Machado παραμένει κρυμμένη, ενώ ο Edmundo González Urrutia κατέφυγε στην Ισπανία, η οποία του χορήγησε πολιτικό άσυλο στις 7 Σεπτεμβρίου.
Στο ίδιο ψήφισμα, το ΕΚ κάλεσε την ΕΕ να παρατείνει τις κυρώσεις κατά του καθεστώτος της Βενεζουέλας και να εφαρμόσει στοχευμένες κυρώσεις μέσω του παγκόσμιου καθεστώτος κυρώσεων της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα κατά του Nicolás Maduro και του στενού του κύκλου. Πριν από τις εκλογές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε τα κράτη μέλη να διατηρήσουν τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο καθεστώς Maduro και επέκρινε την αντισυνταγματική απόφαση να αποκλειστούν εξέχουσες προσωπικότητες της αντιπολίτευσης, όπως η María Corina Machado, από τις εκλογές του 2024.
«Το Βραβείο Ζαχάρωφ 2024 για την Ελευθερία της Σκέψης απονέμεται στην María Corina Machado και στον εκλεγέντα πρόεδρο Edmundo González Urrutia για τον γενναίο αγώνα τους για την αποκατάσταση της ελευθερίας και της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα. Στην προσπάθειά τους για μια δίκαιη, ελεύθερη και ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας, έχουν υποστηρίξει θαρραλέα τις αξίες που εκατομμύρια Βενεζουελάνοι και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεωρούν πολύτιμες: την δικαιοσύνη, την δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στέκεται στο πλευρό του λαού της Βενεζουέλας και της María Corina Machado και του εκλεγέντος προέδρου Edmundo González Urrutia στον αγώνα τους για το δημοκρατικό μέλλον της χώρας τους. Αυτό το βραβείο είναι δικό τους», είπε η πρόεδρος του ΕΚ, Ρομπέρτα Μέτσολα.
Η τελετή απονομής του Βραβείου Ζαχάρωφ για την Ελευθερία της Σκέψης θα πραγματοποιηθεί στις 18 Δεκεμβρίου 2024 στο Στρασβούργο, κατά τη διάρκεια της συνόδου ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το Βραβείο Ζαχάρωφ για την Ελευθερία της Σκέψης απονέμεται σε ετήσια βάση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε άτομα ή οργανώσεις, σε αναγνώριση του έργου τους σε έναν από τους ακόλουθους τομείς: προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών, διαφύλαξη των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, σεβασμός του διεθνούς δικαίου, ανάπτυξη της δημοκρατίας και υπεράσπιση του κράτους δικαίου. Το βραβείο θεσπίστηκε το 1988 προς τιμήν των ατόμων και οργανώσεων που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Πήρε το όνομά του από το Σοβιετικό φυσικό επιστήμονα και πολιτικό αντιφρονούντα Αντρέι Ζαχάρωφ. Το Βραβείο Ζαχάρωφ είναι η ύψιστη διάκριση της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 50.000 ευρώ.
