Του Χρίστου Ζαχαριάδη
Η δημοσιότητα που έχει δοθεί στον επικείμενο σχέδιο «Πληρώνω Όσο Πετώ» και στην απαίτηση για διαχωρισμό των δημοτικών αποβλήτων, όπως των οργανικών αποβλήτων, στο χώρο παραγωγής τους (οικίες και επαγγελματικά υποστατικά) έχει δημιουργήσει μια παραπληροφόρηση και αναστάτωση. Παράλληλα, κυκλοφορούν διαφημίσεις και άλλα κείμενα τα οποία αναφέρουν ότι είναι νομική υποχρέωση όπως οι επιχειρήσεις προχωρήσουν στην απόκτηση ειδικού εξοπλισμού, για παράδειγμα κομποστοποιητή μέχρι το τέλος του έτους αυτού, γεγονός που
δεν ισχύει. Στο κείμενο αυτό γίνεται μια παρουσίαση των κύριων απαιτήσεων. Ως αρχή, αναφέρω ότι η νομική βάση για το θέμα αυτό είναι οι Περί Αποβλήτων (Διαχείριση Δημοτικών Αποβλήτων από τις Αρχές Τοπικής Διοίκησης) Κανονισμοί του 2022 (Κ.Δ.Π. 292/2022) που είναι διαθέσιμοι από https://www.cylaw.org/KDP/data/2022_1_292.pdf.
Το σύστημα «Πληρώνω Όσο Πετώ», βασίζεται στον όγκο των αποβλήτων που παράγονται από κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση, προωθώντας έτσι τη μείωσή τους, την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωσή τους. Αυτό θα τεθεί σε εφαρμογή τον Ιούνιο 2024 (και όχι Ιανουάριο 2024 όπως λανθασμένα δηλώνεται σε μερικές ανακοινώσεις). Δόθηκε διορία μέχρι το τέλος του 2023 σε όλους τους δήμους και τις κοινότητες για να προετοιμαστούν και να κάνουν τα σχέδια τους για το πως θα διαχειρίζονται τα απόβλητα που θα συλλέγουν, με ποιους θα συνεργαστούν, που θα καταλήγουν τα απόβλητα κτλ. Μετέπειτα, μέχρι τον Ιούνιο του 2024, δηλαδή έξι μήνες μετά που θα ετοιμάσουν τα σχέδια και θα εγκριθούν από το Τμήμα Περιβάλλοντος, θα ξεκινήσει και η εφαρμογή του «Πληρώνω όσο Πετώ».
Είναι γενική απαίτηση ότι όλες οι κατοικίες και επιχειρήσεις που παράγουν δημοτικά απόβλητα υποχρεούνται να τα διαχωρίζουν στην πηγή, και είτε να τα τοποθετούν για χωριστή συλλογή, είτε να τα μεταφέρουν σε καθορισμένα σημεία συλλογής. Κάθε αρχή τοπικής αυτοδιοίκησης υποχρεούται να εφαρμόσει, εντός των διοικητικών της ορίων, είτε ξεχωριστά είτε συλλογικά σε συνεργασία με άλλες αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης, σύστημα υποχρεωτικής διαλογής στην πηγή και χωριστής συλλογής, το οποίο να πληροί τις ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές και απαιτήσεις που καθορίζονται. Το σύστημα διαλογής θα καλύπτει και τα οργανικά απόβλητα και πιο συγκεκριμένα τα βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα κουζίνας και χώρων εστιατορίων (με κωδικό 20 01 08) και τα βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα κήπων και πάρκων (με κωδικό 20 02 01).
Οι εργασίες συλλογής και μεταφοράς οργανικών αποβλήτων εκτελούνται μόνο από αδειούχους συλλέκτες και μεταφορείς, με οχήματα κατάλληλα για τη μεταφορά οργανικών αποβλήτων. Συνεπώς, οι επιχειρήσεις δεν θα επεξεργάζονται στο χώρο τους τα οργανικά απόβλητα, αλλά θα τα διαχωρίζουν και θα συλλέγονται από το σύστημα υποχρεωτικής διαλογής της τοπικής αυτοδιοίκησης στην οποία ανήκουν.
Όσες επιχειρήσεις δεν εξυπηρετούνται από το σύστημα συλλογής της οικείας αρχής τοπικής αυτοδιοίκησης υποχρεούνται να διασφαλίσουν, κατ’ ελάχιστο, ότι τα απόβλητα που προκύπτουν από τα υποστατικά τους διαχωρίζονται στην πηγή, σύμφωνα και ακολούθως συλλέγονται από αδειοδοτημένους διαχειριστές αποβλήτων ή κατόχους πιστοποιητικών καταχώρησης για συλλογή και μεταφορά αποβλήτων, και παραδίδονται σε αδειοδοτημένη εγκατάσταση.
Επιπρόσθετα, οι επιχειρήσεις μπορούν, κατόπιν σχετικής εξουσιοδότησης της οικείας αρχής τοπικής αυτοδιοίκησης, να παραδίδουν απευθείας τα απόβλητα τους σε αδειοδοτημένους διαχειριστές αποβλήτων ή κατόχους πιστοποιητικών καταχώρησης για συλλογή και μεταφορά αποβλήτων για παράδοση σε αδειοδοτημένη εγκατάσταση διαχείρισης αποβλήτων, σύμφωνα με όρους που τίθενται στην εξουσιοδότηση,
Η κάθε επιχείρηση θα μαζεύει, διαχωρίζει και θα τοποθετεί τα οργανικά απόβλητα της σε ειδικούς κάδους τους οποίους θα συλλέγει η τοπική αυτοδιοίκηση. Αυτά θα πηγαίνουν σε ειδικές μονάδες για να μετατραπούν σε αέρια για παραγωγή ενέργειας και φυτόχωμα. Ωστόσο, δεν υπάρχει ικανοποιητικός αριθμός μονάδων και άλλες υποδομές για την επεξεργασία τους.
Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, σας συστήνουμε να μην βιαστείτε σε αγορά εξοπλισμού και οργάνωση υποδομών στον χώρο σας, αλλά να αναμένεται τα σχέδια που θα εγκριθούν από την τοπική σας αυτοδιοίκηση.