Ο νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός για τα Προϊόντα Λίπανσης (Fertilizing Products Regulation - FPR - Regulation (EU) 2019/1009) θα μπει ισχύ από τον Ιούλιο του 2022, αντικαθιστώντας τον Κανονισμό (EC) No 2003/2003. Ο νέος Κανονισμός εισάγει νέες απαιτήσεις για τα προϊόντα λίπανσης και επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του στα οργανικά λιπάσματα, τα οργανο-μεταλλικά λιπάσματα, θρεπτικά μέσα, βιοδιεγέρτες και άλλα προϊόντα. Ο Κανονισμός εναρμονίζει παράλληλα τους Ευρωπαϊκούς κανόνες για προϊόντα που προέρχονται από οργανικά απόβλητα και υποπροϊόντα, και παρέχει κανόνες για την ανάκτηση θρεπτικών ως δευτερογενή πρώτες ύλες. 

Με όλες αυτές τις πρόνοιες, ο Κανονισμός συμβάλει σημαντικά στους Ευρωπαϊκούς στόχους για την Κυκλική Οικονομία. Από τον Ιούλιο του 2022, οι παραγωγοί θα πρέπει να επιδείξουν συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του κανονισμού προτού σημάνουν τα προϊόντα τους με την ένδειξη CE.  Από το Φεβρουάριο του 2020, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε τη CEN με σχετικό αίτημα τυποποίησης (Standardization Request) προς υποστήριξη του νέου Κανονισμού. Το αίτημα αφορούσε την εκπόνηση Ευρωπαϊκών Προτύπων (EN) και Τεχνικών Προδιαγραφών (TS), που να αφορούν αναλυτικές μεθόδους, οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν από τους παραγωγούς λιπασμάτων με σκοπό την επιβεβαίωση της συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις του Κανονισμού. Τα παραδοτέα με βάση το αίτημα τυποποίησης (SR) θα διασφαλίζουν την πλήρη εναρμόνιση της Ευρωπαϊκής Ενιαίας Αγοράς, παρέχοντας πρόσβαση στους παραγωγούς στη σήμανση CE, και θα διαδραματίζουν ουσιώδη ρόλο στην προώθηση της χρήσης οργανικών λιπασμάτων και λιπασμάτων από οργανικά απόβλητα. Οι προδιαγραφές αυτές θα παρέχουν τις μεθόδους ανάλυσης για αξιολόγηση των παραμέτρων ασφάλειας αλλά και περιβαλλοντικών κριτηρίων, όπως ο εντοπισμών παθογόνων και ταυτοποίηση επιμολυντών. 

Το αίτημα τυποποίησης δομήθηκε με μια προσέγγιση δύο φάσεων. Στην 1η φάση θα εκπονηθούν οι Τεχνικές Προδιαγραφές (TS) οι οποίες θα περιγράφουν τις μεθόδους ελέγχου/ ανάλυσης, οι οποίες σε 2η φάση θα επικυρωθούν μέσω διεργαστηριακών μελετών θα μετασχηματιστούν σε Ευρωπαϊκά Πρότυπα (ENs). Από το Φεβρουάριο του 2022, ως μέρος της 1ης φάσης, η CEN έχει δημοσιεύσει 82 Τεχνικές Προδιαγραφές, οι οποίες θα επιτρέψουν στους παραγωγούς λιπασμάτων να προετοιμαστούν για τη συμμόρφωση τους με τον Κανονισμό FPR. Η δημοσίευση αυτή αποτελεί ορόσημο, το οποίο είναι αποτέλεσμα του εξαιρετικού έργου που επιτελέστηκε από περισσότερους από 300 εμπειρογνώμονες, σε 15 Ομάδες Εργασίας, κατανεμημένες σε 3 Τεχνικές Επιτροπές!

Οι προδιαγραφές αυτές δημοσιεύτηκαν από τις επιτροπές τυποποίησης CEN/ TC 223 ‘Soil improvers and growing media’ (γραμματεία NEN - Ολλανδία), CEN/TC 260 ‘Fertilisers and liming material’ (γραμματεία DIN - Γερμανία), και CEN/TC 455 ‘Plant biostimulants’ (γραμματεία AFNOR - Γαλλία). Τα Ευρωπαϊκά πρότυπα, τα οποία θα ακολουθήσουν τις τεχνικές προδιαγραφές, είναι υπό εκπόνηση και αναμένεται να δημοσιευτούν το 2024 και 2025. 

Να σημειωθεί ότι η Κύπρος συμμετείχε ενεργά στο πιο πάνω έργο μέσω του Εθνικού Αντιπροσώπου μας, κ. Ευάγγελου Ευαγγέλου, ο οποίος είναι Γεωπόνος και Τεχνικός Διευθυντής της εταιρείας Lambrou Agro Ltd. Ο κ. Ευαγγέλου συμμετείχε συγκεκριμένα στην Τεχνική Επιτροπή CEN/TC 455 ‘Plant biostimulants’ και στην Ομάδα Εργασίας WG2 “Claims”, εκπροσωπώντας τις θέσεις της χώρας μας και παρέχοντας σημαντική τεχνογνωσία.   

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις Τεχνικές Προδιαγραφές μπορείτε να απευθύνεστε στον Κυπριακό Οργανισμό Τυποποίησης (CYS).  

* Ο Μάριος Μαυρόγιαννος είναι Χημικός Μηχανικός και εργάζεται ως Λειτουργός Τυποποίησης στον CYS.