Σε μια νέα παρέμβαση με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας της ΟΕΔΑ Πεντακώμου προχωρεί το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ), με διαγωνισμό ύψους €160.000 για την κατασκευή και εγκατάσταση μεταφορικών ταινιών που θα επιτρέπουν την απομάκρυνση του οργανικού κλάσματος από τη γραμμή μηχανικής διαλογής. Όπως αναφέρει στην «Επιχειρηματική Λεμεσό» ο Ανώτερος Εκτελεστικός Μηχανικός του ΤΑΥ και Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, Κυριάκος Καπρής, η δημιουργία ξεχωριστής γραμμής για την απομάκρυνση του οργανικού κλάσματος που διαχωρίζεται μέσω των κόσκινων θεωρείται καίριας σημασίας, καθώς με την υφιστάμενη κατάσταση της Μονάδας, όπως αυτή παραδόθηκε στο κράτος, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν μπορεί να επιτευχθεί αποτελεσματικά.
Η νέα υποδομή αναμένεται να έχει άμεσες θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα των παραγόμενων υλικών. Ειδικότερα, η απομάκρυνση μεγαλύτερου μέρους των οργανικών προσμίξεων θα βελτιώσει την ποιότητα του δευτερογενούς καυσίμου RDF, αυξάνοντας παράλληλα τις ποσότητες που μπορούν να οδηγούνται για ενεργειακή αξιοποίηση. Ταυτόχρονα, εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην υψηλότερη ανάκτηση ανακυκλώσιμων υλικών από τα σύμμεικτα απόβλητα και στην επίτευξη μεγαλύτερης καθαρότητας, γεγονός που διευκολύνει την περαιτέρω διάθεσή τους στην αγορά ανακύκλωσης. Πρόκειται για ένα δίκτυο μεταφορικών ταινιών που θα απομακρύνει το οργανικό κλάσμα από τα αστικά σύμμεικτα απόβλητα και αποτελεί ενδιάμεση βελτιωτική λύση μέχρι την ανάθεση της συνολικής λειτουργίας της ΟΕΔΑ σε νέο ανάδοχο.
Σε ό,τι αφορά τη συνολικότερη κατάσταση της ΟΕΔΑ Πεντακώμου, η ανάγκη για επιδιόρθωση, συντήρηση και μερική αναβάθμιση της Μονάδας παραμένει, σύμφωνα με το ΤΑΥ, ουσιαστικά αμετάβλητη. Από την πρώτη ημέρα που ανέλαβε τη λειτουργία της ΟΕΔΑ, το Τμήμα προωθεί τις διαδικασίες για την πρόσληψη νέου αναδόχου, ο οποίος θα αναλάβει την επιδιόρθωση, τη μερική αναβάθμιση και τη λειτουργία της Μονάδας για μεταβατική περίοδο 5+1+1 ετών.
Τον Φεβρουάριο του 2026 εξασφαλίστηκε η έγκριση της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών για το Σημείωμα Έργου (Project Concept Note – PCN) που αφορά την ενδιάμεση λύση επιδιόρθωσης και μερικής αναβάθμισης της ΟΕΔΑ. Έχει επίσης ετοιμαστεί και υποβληθεί η Μελέτη Βιωσιμότητας του έργου και αναμένεται η σχετική έγκριση.
Με βάση τις μέχρι σήμερα αποφάσεις, η ενδιάμεση αναβάθμιση της ΟΕΔΑ Λεμεσού θα περιλαμβάνει την αποκατάσταση της Α΄ και Β΄ Φάσης του Χώρου Υγειονομικής Ταφής και την κατασκευή υποδομών συλλογής και διαχείρισης του βιοαερίου, την κατασκευή της Γ΄ Φάσης του ΧΥΤ, την επιδιόρθωση της μηχανικής διαλογής, την αναβάθμιση της μονάδας βιολογικής επεξεργασίας στραγγισμάτων και λοιπών υγρών αποβλήτων, καθώς και την κατασκευή μονάδας σταθεροποίησης του οργανικού κλάσματος των αστικών στερεών αποβλήτων, ώστε να διασφαλίζεται η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας.
Ενδεικτικό των παρεμβάσεων που απαιτούνται για την καθημερινή λειτουργία της εγκατάστασης είναι το γεγονός ότι, από την ανάληψη της ΟΕΔΑ από το κράτος μέχρι σήμερα, το ΤΑΥ έχει συνάψει περισσότερες από 180 συμβάσεις, οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα λειτουργικών αναγκών. Σύμφωνα με τον κ. Καπρή, βασικός στόχος ήταν και παραμένει να μπορεί η ΟΕΔΑ να συνεχίζει απρόσκοπτα την παραλαβή και διαχείριση των αποβλήτων της επαρχίας Λεμεσού, αποτρέποντας τον κίνδυνο δημιουργίας υγειονομικής κρίσης και βελτιώνοντας, στον βαθμό του δυνατού, την ιδιαίτερα επιβαρυμένη και ασυντήρητη κατάσταση στην οποία παραλήφθηκε η εγκατάσταση.
Η αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης του εξοπλισμού έχει ήδη ολοκληρωθεί από ανεξάρτητη διαπιστευμένη εταιρεία. Η σχετική μελέτη καταγράφει συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες εισηγείται αντικατάσταση μέρους του εξοπλισμού. Για το σύνολο, ωστόσο, των μηχανημάτων και εγκαταστάσεων γίνεται παράλληλη σύγκριση του κόστους επισκευής με το κόστος αντικατάστασης, ώστε οι τελικές αποφάσεις να ληφθούν στη βάση τεχνικών και οικονομικών δεδομένων.
Νεότερα δεδομένα υπάρχουν και σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα του μεγάλου διαγωνισμού για τον εργολάβο που θα αναλάβει τη Μονάδα κατά τη μεταβατική περίοδο. Ενώ προηγουμένως είχε τεθεί ως στόχος η προκήρυξή του περί τα τέλη του 2026, το ΤΑΥ εκτιμά πλέον ότι ένα πιο ρεαλιστικό σενάριο είναι η προκήρυξη στις αρχές του 2027 και η κατακύρωση σε νέο ανάδοχο εντός του ίδιου έτους.
Ο κ. Καπρής αποδίδει την αναπροσαρμογή του χρονοδιαγράμματος στην πολυπλοκότητα του διαγωνισμού, στον μεγάλο όγκο τεχνικών στοιχείων και εγκρίσεων που απαιτούνται από άλλα Τμήματα και Υπηρεσίες, αλλά και στο γεγονός ότι η διαχείριση στερεών αποβλήτων δεν αποτελεί αντικείμενο που εμπίπτει στην κύρια αποστολή και στις αρμοδιότητες του ΤΑΥ. Το χρονοδιάγραμμα τελεί, παράλληλα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα προκύψουν εξωγενείς καθυστερήσεις, όπως προβλήματα στην εξασφάλιση εγκρίσεων ή προσφυγές ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών.
Παρά τις δυσκολίες, συνεχίζεται και η προσπάθεια ανάκτησης και αξιοποίησης ανακυκλώσιμων υλικών από τα απόβλητα που φθάνουν στην ΟΕΔΑ. Οι ποσότητες που ανακτώνται μέσω χειροδιαλογής και της μερικής λειτουργίας της μηχανικής διαλογής διατίθενται προς πώληση μέσω διαδικασιών πλειστηριασμού του ΤΑΥ. Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί τρεις επιτυχείς διαδικασίες, οι οποίες αφορούσαν μεταξύ άλλων σιδηρούχα υλικά, αλουμίνιο, μεταλλικά απορρίμματα από τη μηχανική διαλογή, χαρτί και χαρτόνι, PET, γυαλί, καθώς και μικρότερες ποσότητες HDPE, PE, PP και άλλων ανακυκλώσιμων υλικών.
Η προσπάθεια, σύμφωνα με το ΤΑΥ, επικεντρώνεται τώρα στην περαιτέρω αύξηση της δυνατότητας της Μονάδας να ανακτά μεγαλύτερες ποσότητες ανακυκλώσιμων. Η απομάκρυνση αυτών των υλικών από τις εγκαταστάσεις εξυπηρετεί ταυτόχρονα τους στόχους της κυκλικής οικονομίας αλλά και τη βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας και υγείας στην ΟΕΔΑ, όπου, σύμφωνα με το Τμήμα, σημαντικός αριθμός σοβαρών προβλημάτων που υπήρχαν κατά την ανάληψη της εγκατάστασης από το κράτος έχει ήδη αντιμετωπιστεί σε μεγάλο βαθμό.
