Της Annaline Panagiotou | Group Human Resources Manager / Intelligent Leadership Coach (JMG)
Στην αρχή της καριέρας μου, εργάστηκα δίπλα σε έναν διευθυντή που ήταν ταλαντούχος, φιλόδοξος και πεπεισμένος ότι είχε όλες τις απαντήσεις. Οι συναντήσεις ήταν αποτελεσματικές — κανείς δεν διαφωνούσε, οι αποφάσεις λαμβάνονταν γρήγορα. Από έξω, έμοιαζε με μια ομάδα υψηλής απόδοσης. Δεν ήταν.
Αυτό που παρατηρούσα ήταν μια ομάδα που είχε μάθει ότι το να μιλάς είχε κόστος. Οι άνθρωποι είχαν παρατηρήσει σιωπηλά ότι ένας σημαντικός πελάτης (πελάτης-κλειδί) απομακρυνόταν — συντομότερες συναντήσεις, πιο αργές απαντήσεις, μια αλλαγή στον τόνο. Κανείς δεν είπε λέξη. Όταν τελικά ήρθε στην επιφάνεια, η σχέση ήταν ήδη ανεπανόρθωτη. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την αντίδραση του διευθυντή. Όχι θυμός — αληθινή απορία. Πώς δεν το ήξερα; Γιατί δεν μου το είπαν; Ήταν η ερώτηση κάποιου που δεν είχε συνειδητοποιήσει ποτέ ότι ο ίδιος ήταν η αιτία της σιωπής.
Η κρίση δεν προκλήθηκε από έλλειψη δεξιοτήτων ή στρατηγικής. Προκλήθηκε από τη σιωπή. Και η σιωπή, έμαθα εκείνη την ημέρα, δεν είναι ποτέ απλώς μια απουσία — είναι μια απάντηση στο περιβάλλον που δημιουργεί ένας ηγέτης. Αυτή η εμπειρία διαμόρφωσε τον τρόπο που σκέφτομαι για την ηγεσία έκτοτε.
Μια από τις πιο υποτιμημένες πραγματικότητες της ηγεσίας είναι πόσο μοναχικός μπορεί να αισθάνεται ο ρόλος — και πόσο σημαντικό είναι όταν αυτή η μοναξιά γίνεται πραγματικά κατανοητή. Τη στιγμή που ένας ηγέτης συνειδητοποιεί ότι στέκεται χωριστά, κάτι αλλάζει. Βλέπει ότι κάθε απόφαση, κάθε ενέργεια — ακόμα και εκείνες που δεν είναι εσκεμμένες — στέλνει ένα μήνυμα.
Αυτό το μήνυμα δεν θα γίνει αντιληπτό με τον ίδιο τρόπο από όλους. Κάθε άτομο ερμηνεύει αυτά που παρατηρεί μέσα από το δικό του μοναδικό πλαίσιο αναφοράς — προηγούμενες εμπειρίες, προηγούμενοι διευθυντές, προσωπική ιστορία. Αυτό που ένας μόλις προσέξει, ένας άλλος μπορεί να το κουβαλάει όλη τη μέρα. Αυτό δεν είναι βάρος — είναι ευκαιρία. Αν οι αθέλητες ενέργειες φέρουν τόση επιρροή, φανταστείτε τι μπορούν να κάνουν οι εσκεμμένες. Ένας ηγέτης που αντιμετωπίζει τα λάθη με περιέργεια, που προσκαλεί την πιο σιωπηλή φωνή να μιλήσει — αυτός ο ηγέτης χτίζει σκόπιμα εμπιστοσύνη, μέρα με τη μέρα.
Οι ομάδες που αποδίδουν καλύτερα δεν είναι πάντα οι πιο ταλαντούχες. Είναι εκείνες όπου οι άνθρωποι νιώθουν αρκετά ασφαλείς ώστε να πουν «δεν είμαι σίγουρος ότι αυτό είναι σωστό» — πριν γίνει κρίση. Τίποτα από αυτά όμως δεν είναι εφικτό χωρίς ειλικρινή αυτογνωσία — και έρευνα της Tasha Eurich δείχνει ότι λιγότεροι από το 15% των ηγετών την κατέχουν στην πράξη. Ο τρόπος που ένας ηγέτης νομίζει ότι παρουσιάζεται και ο τρόπος που πραγματικά παρουσιάζεται σπάνια συμπίπτουν.
Ο στοχαστής ηγεσίας John Mattone περιγράφει αυτό ως τη σχέση μεταξύ του εσωτερικού πυρήνα και του εξωτερικού πυρήνα. Ο εσωτερικός κόσμος ενός ηγέτη — αξίες, πεποιθήσεις, αυτοεικόνα, ανεξέταστοι φόβοι — διαμορφώνει άμεσα τον εξωτερικό του κόσμο: πώς επικοινωνεί, πώς αντιδρά υπό πίεση, πόσο ασφαλείς ή ανασφαλείς κάνει τους γύρω του να αισθάνονται. Το μεγαλύτερο μέρος αυτού συμβαίνει ασυνείδητα, και οι περισσότεροι ηγέτες δεν το εξετάζουν ποτέ.
Η πρόσκληση δεν είναι να γίνεις καλύτερος επικοινωνιακός. Είναι να στραφείς προς τα μέσα — ειλικρινά και με θάρρος — και να ρωτήσεις: τι μέσα μου μπορεί να δημιουργεί τη σιωπή γύρω μου; Διότι οι ομάδες που ανθούν δεν οδηγούνται από τέλειους ηγέτες. Οδηγούνται από αυτούς που γνωρίζουν τον εαυτό τους.
