Ο ρόλος του ΕΒΕΛ στη δημιουργία και την εξέλιξη της Γιορτής του Κρασιού

Η ιστορία της Γιορτής του Κρασιού συνδέεται στενά με τις πρωτοβουλίες των εμποροβιομηχανικών φορέων της Λεμεσού και με τη δράση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Λεμεσού. Από τις 27 Ιουνίου 1954, στη Γενική Συνέλευση της Εμποροβιομηχανικής Ομοσπονδίας Λεμεσού, είχε διατυπωθεί το όραμα για τη δημιουργία μιας «ετήσιας γιορτής του σταφυλιού».  

Η ιδέα πήρε συγκεκριμένη μορφή το 1961, όταν ο Κλεάνθης Χριστοφόρου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Αναπτύξεως Λεμεσού, προώθησε τη διοργάνωση μιας γιορτής που θα συνδύαζε την προβολή του κυπριακού κρασιού με την εμπορική και τουριστική ανάπτυξη της πόλης. Στις 7 Μαρτίου 1961, σε κοινή συνεδρίαση των διοικητικών συμβουλίων της Εμποροβιομηχανικής Ομοσπονδίας και του Συνδέσμου Αναπτύξεως, υπό την προεδρία του Σταύρου Γαλαταριώτη, αποφασίστηκε η διοργάνωση «Εμποροβιομηχανικής Εκθέσεως και Εορτής του Κρασιού». 

Η προετοιμασία ανατέθηκε σε κοινή επιτροπή, με πρόεδρο τον Κλεάνθη Χριστοφόρου, ενώ η συμβολή του Γιώργου Μαυρογένη και του Μιχάλη Πιτσιλλίδη υπήρξε σημαντική για τη διαμόρφωση του καλλιτεχνικού χαρακτήρα της εκδήλωσης. Οι τέσσερις οινοβιομηχανίες, ΕΤΚΟ, ΚΕΟ, ΛΟΕΛ και ΣΟΔΑΠ, στήριξαν την προσπάθεια προσφέροντας δωρεάν κρασί και ο Δήμος παραχώρησε τον Δημόσιο Κήπο και συνέβαλε στην προετοιμασία του χώρου. Η πρώτη Γιορτή πραγματοποιήθηκε από τις 7 έως τις 15 Οκτωβρίου 1961 με τα εγκαίνια να τελούνται από τον Υπουργό Εμπορίου και Βιομηχανίας, Ανδρέα Αραούζο. 

Με την ίδρυση του το 1962, το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Λεμεσού (ΕΒΕΛ) ανέλαβε επίσημα την πλήρη διοργάνωση της Γιορτής του Κρασιού σε συντονισμό με τις οινοβιομηχανίες και τους φορείς της πόλης. Ιδιαίτερη συμβολή είχαν ο Πρόεδρος του, Σταύρος Γαλαταριώτης, και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου Κλεάνθης Χριστοφόρου, Ευαγόρας Λανίτης και Τάκης Χριστοδούλου, και ο λειτουργός του Δήμου Ευάγγελος Βανέλλης. 

Το ΕΒΕΛ συνέβαλε στην καθιέρωση και στον εμπλουτισμό της Γιορτής, διευρύνοντας το καλλιτεχνικό πρόγραμμα στο Κηποθέατρο όπου παρουσιάζονταν και έργα του Μιχάλη Πιτσιλλίδη, και εντάσσοντας εκθέσεις ποικιλιών σταφυλιού και αναπαραστάσεις της παραδοσιακής παραγωγής κρασιού. Με αυτόν τον τρόπο, η Γιορτή συνδύασε την προβολή της οινοβιομηχανίας με τη λαϊκή παράδοση, το θέατρο, τη μουσική και την ψυχαγωγία. Στη διαμόρφωση της ταυτότητας της συνέβαλαν επίσης ο «Βρακάς», που δημιούργησε ο Γιώργος Μαυρογένης, η πρώτη αφίσα του Βίκτωρα Ιωαννίδη και το σύνθημα «Πίννε κρασίν να ’σιεις ζωήν» του Μιχάλη Πιτσιλλίδη, το οποίο υιοθετήθηκε το 1962. 

Η πρώτη περίοδος της Γιορτής εκτείνεται από το 1961 έως το 1974, με διακοπή το 1964 λόγω των διακοινοτικών ταραχών. Η τουρκική εισβολή του 1974 επέφερε νέα διακοπή και η επανέναρξη έγινε το 1978. Το 1974, το ΕΒΕΛ προχώρησε σε συμφωνία πώλησης της Γιορτής του Κρασιού στον Δήμο Λεμεσού, έχοντας συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία και την καθιέρωσή της ως θεσμού της πόλης.

Η μεταφορά της διοργάνωσης στον Δήμο Λεμεσού δεν τερμάτισε τη συμμετοχή του ΕΒΕΛ. Το Επιμελητήριο εξακολούθησε να εκπροσωπείται στην Οργανωτική Επιτροπή και να υποβάλλει προτάσεις για την αναβάθμιση της Γιορτής και την καλύτερη προβολή των κυπριακών κρασιών. Χαρακτηριστική ήταν η εισήγησή του, από το 1998, να προσφέρεται στους επισκέπτες δωρεάν εμφιαλωμένο κρασί, πέρα από το χύμα κρασί, πρόταση που υιοθετήθηκε από τον Δήμο το 2007. 

Παράλληλα, το ΕΒΕΛ συμμετείχε σε διαγωνισμούς γευσιγνωσίας και στη βράβευση των καλύτερων κρασιών, υποστηρίζοντας την ανάδειξη της ποιότητας της κυπριακής οινοπαραγωγής, στην οποία προστέθηκαν σταδιακά και μικρότερα τοπικά οινοποιεία. Το 2011, η Γιορτή συμπλήρωσε πενήντα χρόνια και γιόρτασε το Χρυσό Ιωβηλαίο της, με την παρουσίαση του μεγαλύτερου ποτηριού κρασιού στον κόσμο, το οποίο καταχωρίστηκε στο βιβλίο των ρεκόρ Guinness. 

Η ιστορική αυτή διαδρομή αναδεικνύει την ουσιαστική συμβολή του ΕΒΕΛ στη δημιουργία, την καθιέρωση και την εξέλιξη της Γιορτής του Κρασιού, ενός θεσμού που συνδέει την οινική παράδοση με την οικονομική και πολιτιστική ζωή της Λεμεσού.